Oprispingen

Het zijn hectische tijden. De strijd tussen mannen in het rood - de ene in jurk en op een paard, de ander met laarzen en te grote riem in een slee - dreigt weer in alle hevigheid los te barsten. Het hoofd loopt om, want niet kiezen betekent tweemaal cadeaus kopen. Dus heb ik besloten deze column niet op rijm te schrijven. Maar helaas kom ik er niet onderuit en heeft op dit moment ieder onderwerp een raakvlak met goedheilige kinderlokkers en inbrekende kerstkabouters. Doch nu slechts een raakvlak, want verder is er al genoeg over de mannen die onder valse voorwendselen in aanmerking willen komen om Kaap'ren te varen. Vandaar dat het logische gevolg is, volstrekt vanzelfsprekend en uit het bovenstaande voortvloeiend, dat ik het buffet aan wil snijden. Misschien toch nog een beetje orde?

Erover doorpiekerend besef ik dat er absoluut geen sprake is van "het" buffet. Er zijn vele soorten buffetten. De eerste die aan de beurt is, is het buffet dat vermaledijde Sinterklaas ons rond deze dagen brengt. De eerste confrontatie van een kind met het fenomeen is gelijk een absoluut onverantwoordelijke, namelijk een rollend buffet. Ik heug mij nog de dagen dat met woeste gebaren door de Pieten keiharde pepernoten werden rondgestrooid in de oude theaterzaal Odeon aan de Gouvernestraat. Dat moest met volle vaart gebeuren, want de zaal was groot. Daar ik tamelijk dicht bij het gangpad was gestald, knalde met niet onbetamelijke snelheid het "lekkers" vol in mijn gezicht. Krijsend van de pijn, het gebeurde later nog duidelijk te aan de hand van de blauwe plekken te reconstrueren, stortte ik mij met mijn lotgenoten onder de stoelen om de zaak bij elkaar te garen. Dat alles opgevist uit schoenzoolaanhangsel en stoelvulling. Ook de tandarts was blij met het bijzondere reconstructiewerk aan afgebroken molairen. De teneur van het buffet was in elk geval gezet: pak wat je pakken kan.

Een volgend buffet betreft natuurlijk het plaatsen van een dienblad op een rek in het commerciële buffet. Voornamelijk voor de lunch tijdens mijn opleiding. Al schuivend naar de kassa vul je je blad met alles wat vaak net niet lekker is. En natuurlijk blijft altijd de vraag "Hoe lang ligt het hier al?". Mijn eigen onhandigheid in deze is ook dat ik vaak niet herken wat iets is, niet weet hoe een bak open gaat en de kleine lettertjes op onooglijk kleine bakjes met smeermiddelen niet kan lezen. Nog moeizamer wordt het dat vanwege de hygiëne een afscherming ter borsthoogte is geplaatst en dat je, met het hoofd enigszins achterover hellend, uit een te ver gelegen bak moet gaan scheppen. De bedenkingen bij zowel verpakte als onverpakte boterhammen en bijbehorend beleg - gewoonweg griezelen!
Om het nog maar niet te hebben over het vergeten van een en ander dat aan het begin moest worden meegenomen, zoals bijvoorbeeld bestek. Eindelijk bij de kassa aangekomen toch nog even terug. Dan begint ook nog het wachten op je voorgangers die veel te lang doen over het afrekenen, terwijl iets wat warm zou moeten zijn, maar al lauw was toen je het op je blad zette, nu geheel oneetbaar ligt te worden.

Dan ben ik ook nog van de generatie die de eer heeft gehad het vaderland te mogen dienen. Als beloning mocht telkenmale in de rij worden gestaan om de tering op een alles-in-één-plateau te laten kwakken. Van de vieze dingen te weinig en van de hele vieze dingen teveel. Als het helemaal tegenzat wilde het nog wel eens gebeuren dat sommig materiaal nog bewoog. Een slakje, een wormpje en soms een gehele kakkerlak. Waar bij het eerder genoemde buffet het voorverpakte nog tot wrevel leidde, werd alles wat synthetisch was en degelijk verpakt in een fabriek toegejuicht ten tijde dat ik onder de wapenen was. Dan leer je de emulgatoren, smaakversterkers en kleurstoffen wel waarderen.

Maar zo met de feestdagen, en zeker bij de jaarwisseling, mag ik mij verheugen op het wat betere speciale buffetten. Om hieraan deel te mogen nemen moet je al wat jaartjes meedraaien. Alle opgedane ervaring in sluwigheden en egoïsme moet ten volle worden benut om te zorgen dat je eigen buik wordt gevuld. Bovendien is de competitie vaak van gelijk niveau en dat betekent dat er telkenmale een schepje bovenop gedaan moet worden. Letterlijk.
Enkele jaren geleden was ik nog groen in dit soort zaken. Te beleefd en bovendien geen zin hebbend in lang staan in een rij liet ik iedereen voorgaan en als de rij bijna op was, dan ging ik even kijken. Volstrekt fout natuurlijk, want alle lekkere dingen zijn dan op. Stuitend vind ik daarbij dat mijn voorgangers het altijd hebben gepresteerd de inhoud van de bakken en schalen door elkaar te gooien. Er rest vrijwel niets anders dan het schrapen van restjes aan de opscheplepels.

Dat doen we zo niet meer. Als het teken wordt gegeven dat het buffet gereed is, dan ben ik al uit de startblokken. En dan maar stapelen, en wat in de broekzakken kan dat gaat er ook in. Het voordeel is ook dat je als eerste een goed overzicht hebt van het gebodene, waarbij al snel is geleerd aan het begin niet teveel te nemen: de echt lekkere dingen liggen ongeveer op driekwart van het uitgestalde. Heerlijk om in onaangeroerde schalen als eerste te wroeten en onsmakelijke nevenzaken te omzeilen. Ik houd van een verse plek, zoiets als ongerepte sneeuw. En niets is zo prettig als een heerlijk stuk buffet te vermalen terwijl je de laatste, de onervaren buffetganger, beteuterd kijkend naar zijn plaats ziet sloffen met een klompje aardappelsalade, een schijfje citroen en een stukje peterselie. Volgende keer beter.

Behalve de rijen en competitie hebben bovenstaande soorten buffetten nog één gemeenschappelijke noemer. Eentje waarmee ik mijn asociale houding in de strijd rechtvaardig. Dat is namelijk dat de deelname aan deze activiteiten niet uit vrije wil is (geweest). Ik moest naar Sinterklaas, ik moest in dienst, ik kon niet naar de winkel om de hoek en bij het koud/warme buffet tijdens de feestelijke aangelegenheden moet je even je gezicht laten zien.
Want in alle bescheidenheid, en algemeen bekend: ik houd helemaal niet van opscheppen.