Oprispingen

De grote warenhuizen zijn er sterk in. Brede paden voeren je langs allerhande artikelen, van de ene specialiteit naar de andere. Naarmate de artikelen in een winkel minder handig worden, wordt door de detailhandel over het algemeen omgekeerd evenredig geanticipeerd. Zodra je een winkelwagentje nodig hebt in de supermarkt, wordt de doorgang dusdanig vernauwd dat enige rijvaardigheid een noodzaak wordt. Restaurants ogen doorgaans overzichtelijk, maar elke tafel is omzet dus worden vaak zoveel mogelijk tafels geplaatst en is de ruimte tussen de stoelen van belendende tafels afgemeten naar reeds zittende mensen. In- en uitstappen vergt vaak de nodige excuses, schuiven van meubilair en pijnlijke knieën. Lolliger wordt het in het caféwezen, waar grote gezelschappen zorgen voor wanordelijke toestanden en de aanblik van terrassen wordt omgetoverd tot een in volle gang zijnde verhuizing. Juist daar waar volle dienbladen drank worden afgeleverd. De ene hand op schouderhoogte enkele kilo's versnaperingen balancerend, de andere stoelen schuivend danwel gasten op de schouder tikkend, bijgezet door repeterende verbale waarschuwingen legt bedienend personeel de dagelijkse kilometers af. Het mag een wonder heten dat het meestal goed gaat. Onder het mom van een gezellige puinhoop knarsen de stoelen over de vloer en knotst en botst alles en iedereen tegen elkaar.

Soms is er een ingeving en dan wordt er iets aan de looplijnen gedaan. Tamelijk rigoureus en weinig flexibel is het vastschroeven van het meubilair. Helaas gaat het daarbij vaak om banken, zodat het "instappen" onoverkomelijk is. Anderen lossen het op door de paden duidelijk te markeren of zelfs iets te verhogen. Een loper kan al wonderen doen. In de zomer zien we, vooral op het Stadhuisplein, de tribunevariant. Elke vorm van oplossing geeft de gelegenheid een eigen karakter. Voor elk wat wils.

In het groot is het allemaal veel erger. Rotterdam wordt nog steeds opgebouwd. Architeconische gebouwen in de vorm van glazen blokkendozen worden in de stad geplaatst, met daartussen ruime brede wegen voor een soepele doorstroming. Maar hoe zit het met de wandeling als men de auto uit is en verworden is tot voetganger? De verkeerslichten waar zojuist nog door rood werd gereden staat op het voetpad. Naast een paal met daarop een of ander ge- of verbod. Licht wordt verzorgd door een meter verder geplaatste lantaarnpaal, waaromheen in grotere frequentie een bord is bevestigd met de mededeling dat er een concert is en dat het is uitverkocht. Ter voorziening van het groen staat er een boompje en om het schoon te houden daarbij een prullenbak. Daarbij nog wat overig straatmeubilair en om de stad wat allure te geven is het trottoir her en der onbegaanbaar gemaakt, waarbij Weena-Zuid als trendsetter gevreesd moet worden.
Om vooral ruim baan te houden voor het razende verkeer, parkeert het merendeel vandaag de dag zijn auto voor de helft op de stoep. Bij het Hilton zet je gewoon hele bussen op het trottoir. Toeristen zijn heilig, en zeker als zij voldoende geld hebben.
Alsof het allemaal nog niet genoeg is, knalt elke zichzelf respecterende winkelier zijn portie aanprijzingen in de vorm van een bord dwars over de stoep. Kennelijk met de gedachte dat een argeloze voorbijganger, die zich in de drukte geconfronteerd ziet met een obstakel wat nauwelijks op tijd ontweken kon worden, deze vorm van benadering positief zal benaderen. Ik niet in elk geval. Met moeite bewaar ik mijn zelfbeheersing tijdens mijn immer doelgerichte voortbeweging over het plaveisel. Slechts een mompelend gescheld begeleidt mijn getergde gang door de stad.

Doch eenmaal per jaar wordt er ruim baan gemaakt voor lopers. Alles moet wijken voor de voetgangers die zo snel mogelijk de stad door willen om de marathon van Rotterdam te volbrengen. Het parcours wordt zo gekozen dat de afstand zo snel mogelijk wordt afgelegd. Behalve voor hen in een rolstoel, want daarvoor is het parcours tè snel. Het hele jaar door wordt er overal een zooitje van gemaakt, kan een rolstoeler zich al nauwelijks door stad bewegen, en omdat ze in 1998 wel eens sneller zouden kunnen gaan dan daarvoor, mochten ze niet meedoen. Ineens te gevaarlijk. Het hele jaar mag je je nek breken en de kans lopen in een stoel op wielen terecht te komen, en als dat gebeurt lig je erbuiten.

Ergerlijk genoeg allemaal. Dan zijn er de beelden in het programma van Willibrord Fréquin. De rolstoelers besluiten demonstratief, voor de camera, op krukken bij de start te verschijnen. Een dikbuikig monster, dat voorzien is van een slabbetje en een armband, toont fascistoïde trekken en kaatst met zijn kwabben de kleinste éénbenige sporter van de startlijn. Dat de hufter niet onmiddellijk een kruk in zijn gebit geramd kreeg is te danken aan de bewonderenswaardige beheersing van de aangedane wheelers. In plaats van deze mishandelaar te bestraffen, grijpt de politie in door Fréquin en Storms achter tralies te zetten. In een latere reportage was te zien dat Fréquin werd achtervolgd door politie in burger. Is dit Rotterdam? Hebben we hier een toekomstige vrijwilliger bij de politie aan het werk gezien? Ik vrees van wel. Die pet past ons allemaal, dus zeker hen die een misplaatste neiging tot machtsvertoon hebben. Vindt iemand het gek als ik mijn looplijnen wat verleg mocht ik dergelijke al of niet geüniformeerde gezagsdragers tegenkomen? Dan voel ik me wel zo veilig. Misschien heb ik een bord voor mijn kop; de Rotterdamse politie stond op 19 april in elk geval enorm voor paal.